selefi vahhabi ne demek?
Selefi-Vahhabi Hakkında Bilgi
Selefi-Vahhabi terimi, İslam'ın erken dönemlerine (Selef) dönmeyi ve bu dönemin uygulamalarını titizlikle takip etmeyi amaçlayan bir hareketi ifade eder. Genellikle eşanlamlı olarak kullanılsa da, bazı farklılıklar bulunmaktadır.
Temel İlkeler:
- Tevhid: Allah'ın birliği ilkesine aşırı vurgu yapılır ve şirke karşı katı bir tutum sergilenir. Bu, türbeleri ziyaret etmek, aracılar kullanmak gibi eylemleri reddetmeyi içerir. (https://www.nedemek.page/kavramlar/tevhid)
- Sünnet'e Bağlılık: Hz. Muhammed'in (s.a.v.) sünnetine (davranış ve sözlerine) sıkı bir şekilde bağlı kalınması savunulur. Sünnetin literal yorumuna önem verilir. (https://www.nedemek.page/kavramlar/sünnet)
- Bid'at Karşıtlığı: İslam'a sonradan eklenen her türlü yenilik (bid'at) reddedilir. Dini ritüellerde ve uygulamalarda yeniliklere karşı çıkılır. (https://www.nedemek.page/kavramlar/bid'at)
- Selef'in Anlayışı: İslam'ın ilk üç neslinin (Sahabeler, Tabiin, Tebe-i Tabiin) dini anlama biçiminin en doğru ve ideal olduğu kabul edilir.
Tarihsel Kökenleri:
- Vahhabilik: 18. yüzyılda Muhammed bin Abdülvahhab tarafından Suudi Arabistan'da ortaya çıkmıştır. Amaç, İslam'ı "saflaştırmak" ve dönemin yaygın hurafelerinden arındırmaktı.
- Selefilik: Daha geniş bir kavram olup, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında Mısır'da ortaya çıkan modernist İslam düşüncesiyle de ilişkilidir. Ancak günümüzde genellikle Vahhabilik ile benzer anlamda kullanılmaktadır.
Farklı Akımlar:
Selefi-Vahhabi düşünce içinde farklı akımlar bulunmaktadır:
- Siyasal Cihatçı Selefilik: Şiddeti meşru gören ve siyasi amaçlara ulaşmak için cihatı savunan akımdır. (https://www.nedemek.page/kavramlar/cihat)
- Siyasi Selefilik: Siyasi arenada aktif olarak yer almayı ve İslamcı partiler aracılığıyla hedeflerine ulaşmayı amaçlayan akımdır.
- İlmi Selefilik (Sessiz Selefilik): Siyasi eylemlerden uzak duran, tebliğ ve eğitime odaklanan akımdır.
Eleştiriler:
Selefi-Vahhabi düşünce, diğer Müslüman gruplar ve akademisyenler tarafından çeşitli açılardan eleştirilmektedir:
- Katı ve literal yorum: Dini metinleri katı bir şekilde yorumladıkları ve farklı görüşlere hoşgörü göstermedikleri eleştirisi yapılmaktadır.
- Tarihselcilikten uzaklık: Tarihsel ve kültürel bağlamı göz ardı ederek, geçmişi idealize ettikleri ve günümüz sorunlarına çözüm üretmekte yetersiz kaldıkları savunulmaktadır.
- Tekfir: Kendileri gibi düşünmeyen Müslümanları "kafir" ilan etme eğiliminde oldukları eleştirisi yapılmaktadır. (https://www.nedemek.page/kavramlar/tekfir)
Bu bilgiler, Selefi-Vahhabi teriminin genel bir özetini sunmaktadır. Daha detaylı bilgi için akademik kaynaklara ve farklı bakış açılarına başvurmak önemlidir.